Γιώργος Φιντικάκης 

Αυστηρότεροι του αναμενομένου και υπερβολικοί είναι σύμφωνα με την αγορά των αιολικών οι οριζόντιοι περιορισμοί που εισάγει το νέο Χωροταξικό των ΑΠΕ με στελέχη του χώρου να εντοπίζουν τέσσερα προβληματικά σημεία, ικανά να υπονομεύσουν νέες επενδύσεις, τα οποία και θα αναδείξουν στο στάδιο της διαβούλευσης.

Συνοψίζονται στο υψόμετρο των 1.200 μέτρων πάνω απο το οποίο θα απαγορεύονται οι ανεμογεννήτριες, στο γεγονός ότι δεν υπάρχει καμία εξαίρεση για βουνά με καλό αιολικό δυναμικό, στις Ζώνες Ειδικής Προστασίας και στο θέμα των νησιών.

Αν και ήταν γνωστό εδώ και καιρό ότι δρομολογείται “κόφτης” από ένα υψόμετρο και πάνω, η εικόνα που είχε σχηματίσει η αγορά από τις επαφές με το ΥΠΕΝ ήταν ότι το όριο θα κινούνταν στη ζώνη των 1.300- 1.500 μέτρων, όπως λένε άνθρωποι του χώρου αναφορικά με το πρώτο από τα παραπάνω.

“Τα 1.200 μέτρα ήταν μια αρνητική έκπληξη. Δεν έχω υπόψη μου να υπάρχει οριζόντιος “κόφτης” για όλα τα βουνά και μάλιστα σε τόσο χαμηλό ύψος σε άλλη ευρωπαϊκή χώρα”, σχολιάζει στέλεχος γνωστής εταιρείας του χώρου, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι δεν αναγνωρίζει τη δυσκολία του εγχειρήματος.

Το γεγονός δηλαδή ότι η κυβέρνηση επιχειρεί να ισορροπήσει ανάμεσα στις τοπικές αντιδράσεις και τη θέσπιση περιορισμών στην ανεξέλεγκτη ανάπτυξη των ΑΠΕ από τη μια, έχοντας προφανώς στο μυαλό της το πολιτικό κόστος, και στη συνέχιση των επενδύσεων σε αιολικά και φωτοβολταικά από την άλλη.

Το όριο των 1.200 μέτρων

“Ο στόχος του Χωροταξικού Σχεδιασμου είναι να ισορροπήσει ανάμεσα σε αυτόν που λέει βάλε μικρούς περιορισμούς, και τη κοινωνία που λέει κόψε ! Αυτός είναι και ο λόγος που πέρασαν 18 χρόνια (από το προηγούμενο Χωροταξικό του 2008) χωρίς ουδείς να κάνει την άσκηση. Και δεν έχουμε πάει σε κάποια περιοχή, όπου η τοπική κοινωνία να μας ζητά να αυξηθούν οι ανεμογεννήτριες”, λένε από τη πλευρά τους κύκλοι του ΥΠΕΝ

“Όντως είναι δύσκολη άσκηση, ωστόσο αυτό δεν ακυρώνει τη παραπάνω κριτική ότι το μέτρο είναι υπερβολικό”, είναι ο αντίλογος από το συνομιλήτη μας. Όπως εξηγεί, εκατοντάδες πλέον κορυφές πάνω από τα 1.200 μέτρα, σε Πίνδο, Στερεά Ελλάδα, Πελοπόννησο και Κρήτη, γίνονται απάτητες για τα αιολικά.

Από τον Όλυμπο, το Σμόλικα, τον Ταΰγετο και τον Παρνασσό, μέχρι τα Λευκά Όρη, τον Ψηλορείτη, το Χελμό, το Μαίναλο και τη Δίρφυ, είναι δεκάδες τα ελληνικά βουνά που μπαίνουν πλέον σε αυτή τη νέα κατηγορία.

Ο οριζόντιος αποκλεισμός του καλού αιολικού δυναμικού

Ακόμη πιο σημαντικό, σύμφωνα με στελέχη του χώρου, είναι το δεύτερο σημείο, δηλαδή ότι δεν εξαιρείται από την απαγόρευση καμία από τις περιοχές υψηλού αιολικού δυναμικού στην Ελλάδα. Όπως λένε, υπάρχουν αρκετά ελληνικά βουνά που δεν έχουν υψηλό αιολικό δυναμικό πάνω από τα 1.200 μέτρα.

Κατά την αγορά, σε περιοχές με υψηλό αιολικό δυναμικό δεν θα έπρεπε να ισχύει ο οριζόντιος αποκλεισμός. Αντίθετα οι υπηρεσίες θα έπρεπε να προχωρούν σε αξιολόγηση του κάθε έργου και να αποφασίζουν αν θα το εγκρίνουν περιβαλλοντικά ή όχι, σταθμίζοντας τον πλούσιο ενεργειακό του πόρο σε σχέση με τις εκτιμώμενες επιπτώσεις του έργου. Η επιχειρηματολογία αυτή είναι βέβαιο ότι θα τεθεί στη δημόσια διαβούλευση.

Οι Ζώνες Ειδικής Προστασίας

Το τρίτο σημείο είναι οι λεγόμενες Ζώνες Ειδικής Προστασίας (ΖΕΠ), που αφορούν τη προστασία της ορνιθοπανίδας και είναι μέρος των NATURA. Σε αυτές οι ανεμογεννήτριες επιτρέπονται μόνο εφόσον συντρέχουν σωρευτικά δύο προυποθέσεις : Αφενός να τις επιτρέπει η εκάστοτε Ειδική Περιβαλλοντική Μελέτη (ΕΠΜ), που εκπονούν εξωτερικοί μελετητές του ΥΠΕΝ, αφετέρου το αιολικό δυναμικό να είναι μεγαλύτερο από 7,5 μέτρα ανά δευτερόλεπτο. 

Κύκλοι του υπουργείου υποστηρίζουν ότι στο 1/3 αυτών των μελετών επιτρέπονται ανεμογεννήτριες, ωστόσο η αγορά έχει εντελώς αντίθετη άποψη. “Από όσες έχουμε δει και μελετήσει, καμία δεν επιτρέπει ρητά αιολικά σε Ζώνες Ειδικής Προστασίας. Αν υπάρχει έστω και κάποια εξαίρεση αυτού του κανόνα, θα ζητούσα καλοπροαίρετα από το ΥΠΕΝ να μας τη δείξει”, λέει χαρακτηριστικά στέλεχος εταιρείας.

Τα 15 νησιά 

Τέταρτο θέμα το απαγορευτικό στην εγκατάσταση ανεμογεννητριών σε νησιά κάτω των 300 τετραγωνικών χιλιομέτρων έκτος αν καλύπτουν τις τοπικές ανάγκες (π.χ. για την αφαλάτωση) . Αυτό σημαίνει ότι οι ανεμογεννήτριες θα επιτρέπονται πλέον μόνο σε 15 νησιά πανελλαδικά: Σε Κρήτη, Ευβοια, Λέσβο, Ρόδο, Χίο, Κεφαλονιά, Κέρκυρα, Λήμνο, Σάμο, Νάξο, Ζάκυνθο, Θάσο, Άνδρο, Λευκάδα, Κάρπαθο.

Τυφλό και άδικο χαρακτηρίζει το μέτρο ο χώρος των ΑΠΕ, σημειώνοντας ότι μέχρι πρότινος η συγκεκριμένη πρόταση δεν είχε πέσει στο τραπέζι των συζητήσεων. Αν μάλιστα προστεθεί και το κριτήριο της τουριστικής ανάπτυξης, τα 15 νησιά όπου επιτρέπονται πλέον ανεμογεννήτριες γίνονται 11.

“Στη πράξη πάει χαμένο το πλούσιο αιολικό δυναμικό των νησιών, το οποίο μνημονεύουμε ως χώρα με κάθε ευκαιρία, καθώς και αυτό των νησίδων και βραχονησίδων”, λέει ο συνομιλητής μας.

Συμπερασματικά, όπως λένε στελέχη του χώρου, όλοι αυτοί οι οριζόντιοι περιορισμοί δεν αίρονται ούτε σε περιοχές με υψηλό αιολικό δυναμικό, κάτι που είχε συζητηθεί με το ΥΠΕΝ και φαινόταν λογικό και εύλογο ως αίτημα.

Η επιχειρηματολογία του ΥΠΕΝ

Από τη πλευρά τους πάντως πηγές του ΥΠΕΝ υποστηρίζουν ότι ακόμη και μετά τους αυστηρούς περιορισμούς του νέου Χωροταξικού, υπάρχει και πάλι μια τεράστια δεξαμενή έργων που δεν “πειράζονται”.

Το δείχνει η ίδια η αριθμητική των ΑΠΕ.

Σήμερα βρίσκονται σε λειτουργία περίπου 18 GW έργων (κυρίως φωτοβολταικά).

Οριστικές προσφορές σύνδεσης έχουν άλλα 15 GW και ΑΕΠΟ ή άλλου είδους περιβαλλοντικές αδειοδοτήσεις έχουν περίπου 45 GW.

Αυτό το σύνολο των 78 αυτών GW, πολλά από τα οποία προφανώς δεν θα γίνουν ποτέ έργα, δεν επηρεάζεται από το νέο Χωροταξικό, εξηγούν πηγές του υπουργείου.

Απ’ αυτά, τα φωτοβολταικά (ενεργά, με οριστική προσφορά σύνδεσης ή περιβαλλοντικούς όρους) είναι 62 GW και τα αντίστοιχα αιολικά 15 GW.

Αυτά που επηρεάζονται από το νέο Χωροταξικό, συνεχίζουν οι ίδιες πηγές, είναι όσα έχουν βεβαίωση παραγωγού, δηλαδή γύρω στα 37 GW.

Τι απαντά η αγορά

Στην επιχειρηματολογία της κυβέρνησης, κύκλοι της αγοράς απαντούν ότι το μόνο που κάνουν τα παραπάνω νούμερα είναι να δημιουργούν εντυπώσεις, αφού στη συντριπτική τους πλειοψηφία τα στοιχεία αφορούν φωτοβολταϊκά, που πράγματι είναι πολλά, εγκατεστημένα και αδειοδοτημένα.

Στη περίπτωση των αιολικών, χαρακτηρίζουν λανθασμένο το νούμερο που αναφέρεται (15 GW), εξηγώντας ότι αν υπήρχαν τόσο πολλά αδειοδοτημένα πάρκα, τότε θα είχε υπάρξει πολλαπλάσια συμμετοχή στο πρόσφατο διαγωνισμό της ΡΑΑΕΥ για την ένταξη 400 MW αιολικών σε καθεστώς λειτουργικής ενίσχυσης. Η συμμετοχή όμως δεν έφτασε ούτε τα 400 MW των προς ενίσχυση έργων.

Πηγή: https://energypress.gr/