Κώστας Δεληγιάννης 

Με τις ηλεκτρικές διασυνδέσεις των Δωδεκανήσων και του Βορείου Αιγαίου κάνει «ποδαρικό» το Ταμείο Απανθρακοποίησης Νησιών, καθώς σύμφωνα με πληροφορίες εγκρίθηκε η πρώτη χρηματοδότηση έργων που θα «πρασινίσουν» τη νησιωτική χώρα τα επόμενα χρόνια. Με βάση τις ίδιες πληροφορίες η χρηματοδότηση κινείται ελαφρώς πάνω από τα 700 εκατ. ευρώ.

Οι σχετικές εγκρίσεις έχουν ήδη δοθεί τόσο από την Κομισιόν (DG Clima), όσο και από την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων. Επομένως έχει ανοίξει ο δρόμος για τη δημοπράτηση των αντίστοιχων δικαιωμάτων εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα, από την οποία θα προκύψουν οι πόροι.

Όπως είχε γράψει το energypress, η εκκίνηση του Ταμείου αναμενόταν μέσα στο πρώτο εξάμηνο του έτους. Πρόκειται για ένα χρηματοδοτικό εργαλείο που έχει σχεδιαστεί αποκλειστικά για τη νησιωτική Ελλάδα, με σκοπό τη χρηματοδότηση έργων τα οποία μειώνουν την εξάρτηση των νησιών από τα ορυκτά καύσιμα και περιορίζουν τις εκπομπές.

Σταδιακές εντάξεις

Οι δύο ηλεκτρικές διασυνδέσεις βρέθηκαν πρώτες στις εντάξεις επειδή είναι τα πλέον ώριμα έργα. Η διαδικασία έγκρισης των υπόλοιπων δράσεων αναμένεται να γίνει σταδιακά. Επομένως, όσο προχωρά η ωρίμανση των επιμέρους προς έντακξη πρότζεκτ, θα ανοίγει και ο δρόμος για νέες χρηματοδοτήσεις.

Υπενθυμίζεται πως το Ταμείο Απανθρακοποίησης Νησιών στηρίζεται στη διάθεση 25 εκατομμυρίων δικαιωμάτων εκπομπών CO2 προς την Ελλάδα. Με βάση τις σημερινές τιμές της αγοράς δικαιωμάτων, με αυτό τον τρόπο δημιουργείται ένα διαθέσιμο κεφάλαιο περίπου 1,7 δισ. ευρώ, το οποίο μπορεί να αυξηθεί αν συνεχιστεί η ανοδική πορεία των δικαιωμάτων άνθρακα. Πρόκειται για τη μεγαλύτερη δέσμη παρεμβάσεων για τη νησιωτική χώρα, με στόχο να κινητοποιηθούν συνολικές επενδύσεις άνω των 4 δισ. ευρώ έως τις αρχές της επόμενης δεκαετίας.

Σημαντικό μέρος αυτών των πόρων απορροφάται ήδη από τα δύο μεγάλα έργα διασύνδεσης, τα οποία θεωρούνται κρίσιμα για την ολοκλήρωση του χάρτη των ηλεκτρικών διασυνδέσεων στο Αιγαίο. Για τα Δωδεκάνησα, το αρχικό πλάνο προέβλεπε χρηματοδοτική στήριξη 530 εκατ. ευρώ, με δυνατότητα ενίσχυσης μέσω ανακατανομής πόρων.

Η ΑΜΚ του ΑΔΜΗΕ

Αντίστοιχα, για το Βόρειο Αιγαίο είχαν «κλειδώσει» κεφάλαια 80 εκατ., με προοπτική αύξησης των κονδυλίων κατά 400 εκατ. Το τελικό ύψος των επιχορηγήσεων για τα δύο πρότζεκτ είναι επομένως περίπου 120 εκατ. ευρώ υψηλότερο σε σχέση με τον αρχικό σχεδιασμό.

Σύμφωνα με πληροφορίες, η ενίσχυση από το Ταμείο αποτελεί ένα σημαντικό βήμα για τη διασφάλιση της πλήρους χρηματοδότησης των δύο πρότζεκτ. Το επόμενο και τελικό βήμα θα γίνει με την ΑΜΚ του ΑΔΜΗΕ, η οποία θα ενισχύσει την κεφαλαιακή του επάρκεια για να συνάψει νέο τραπεζικό δανεισμό.

Με βάση την παρουσίαση στην πρόσφατη τηλεδιάσκεψη της ΑΔΜΗΕ Συμμετοχών ενόψει της ΑΜΚ της εισηγμένης, οι δύο διασυνδέσεις θα ολοκληρωθούν έως το 2030. Το εναπομείναν ποσό χρηματοδότησης για τη διασύνδεση των Δωδεκανήσων είναι 2,9 δισ. ευρώ και 1,4 δισ. για τη διασύνδεση των νησιών του Βορείου Αιγαίου.

Κεφάλαια και από την ΕΤΕπ

Τα δύο έργα πρόκειται επίσης να χρηματοδοτηθούν από την ΕΤΕπ με 1,9 δισ. και 490 εκατ, ευρώ, αντίστοιχα. Το πρότζεκτ των Δωδεκανήσων αφορά την ηλεκτρική σύνδεση της Ρόδου, της Κω και της Καρπάθου με το ηπειρωτικό σύστημα. Ήδη βρίσκονται σε εξέλιξη τρεις διαγωνισμοί για τα τμήματα του έργου.

Αντίστοιχα, μέσω της διασύνδεσης του Βορείου Αιγαίου θα αποκτήσουν πρόσβαση στο ηπειρωτικό ηλεκτρικό σύστημα η Λέσβος, η Χίος, η Σάμος, η Λήμνος και η Σκύρος. Ο διαγωνισμός για τα καλωδιακά τμήματα έχει περάσει στη δεύτερη φάση, στο πλαίσιο της οποίας θα υποβάλουν τις προσφορές τους οι Fulgor, Nexans και Prysmian, οι οποίες προκρίθηκαν από την πρώτη φάση της διαγωνιστικής διαδικασίας.

Το επενδυτικό σχέδιο του Ταμείου, ωστόσο, δεν περιορίζεται μόνο στις μεγάλες διασυνδέσεις. Περιλαμβάνει επίσης νέα υποβρύχια καλώδια μέσης τάσης του ΑΔΜΗΕ για μικρότερα νησιά (όπως της Σίφνου, της Κύθνου, της Δονούσας και της Αμοργού), φωτοβολταϊκά με αποθήκευση για αυτοκατανάλωση, εγκατάσταση μεγάλων μπαταριών, υβριδικούς σταθμούς ΑΠΕ και υποδομές αφαλάτωσης.

Παράλληλα, σχεδιάζεται η χρηματοδότηση έργων cold ironing στα νησιωτικά λιμάνια, ώστε τα πλοία να ηλεκτροδοτούνται κατά τον ελλιμενισμό τους, καθώς και η ανάπτυξη δικτύων φόρτισης ηλεκτρικών οχημάτων και πλωτών υπεράκτιων αιολικών πάρκων. Στόχος είναι τα ελληνικά νησιά να αποκτήσουν ένα πιο «καθαρό» και ανθεκτικό ενεργειακό μοντέλο, με μικρότερη εξάρτηση από το πετρέλαιο και σημαντικά χαμηλότερο περιβαλλοντικό αποτύπωμα.

Πηγή: https://energypress.gr/